ကို္ရိုနာဗိုင္းရပ္စ္သစ္ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာမ်ား

တရုတ္ႏုိင္ငံအလယ္ပိုင္း ၀ူဟန္ၿမိဳ႕မွစ၍ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ အမ်ိဳးအမည္မသိ ဗိုင္းရပ္စ္မွာ ယခုအခါ တစ္ကမၻာလုံးသို႕ ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားဖြယ္ ရွိသည္ဆိုသည့္ စိုးရိမ္မႈမ်ား ရွိလာၾကၿပီျဖစ္သည္။
 
၂၀၁၉ ဒီဇင္ဘာ ၁၂ က ၀ူဟန္ၿမိဳ႕မွ ပင္လယ္စာအေရာင္းဆိုင္မွ လူတစ္ဦးတြင္ အဆိုပါ ဗိုင္းရပ္စ္ကို စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုပုဂၢိဳလ္မွာ တိရစၦာန္ အရွင္မ်ားကိုလည္း ေရာင္းခ်သူျဖစ္ရာ တိရစၦာန္မွ လူသို႕ ကူးစက္သည့္ ဗိုင္းရပ္စ္ ျဖစ္သည္ဟု ကနဦး ယူဆခဲ့ၾကသည္။
 
အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္း ပိုင္းဆိုင္ရာ ဗိုင္းရပ္စ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည့္ SARS ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ဆင္တူၿပီး တိရစၦာန္မွ လူသို႕ ကူးစက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေဟာင္ေကာင္ တကၠသိုလ္မွ ေရာဂါေဗဒ ပိုးမႊားပညာရွင္ Leo Poon က ေကာက္ခ်က္ စြဲခဲ့သည္။
 
အ‌ဆုတ္ေရာင္ လကၡဏာမ်ားေတြ႕ၿပီး ပဋိဇီ၀ေဆးသုံး ကုထုံးမ်ားကိုလည္း တုံ႕ျပန္မႈမရွိဟု ၎ကဆိုခဲ့သည္။ SARS ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံခဲ့ရသူမ်ား၏ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႕မွာ အသက္ဆုံးရႈံးခဲ့ရာ ယခု ဗိုင္းရပ္စ္အသစ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္ေနၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္က မည္မွ် အက်ိဳးသက္ေရာက္မည္ ဆိုသည္ႏွင့္ ေသဆုံးမည္ဆိုသည္ကိုလည္း ခန္႕မွန္းႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေပ။
 
ကမၻာ႕က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (WHO)ကမူ ကမၻာ႕ႏိုင္ငံမ်ားသို႕ လမ္းညႊန္မႈမ်ား ေပးထားသည္။ အဆိုပါ ကုိရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ သစ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ မည္သို႕ ျပင္ဆင္ ထားရမည္ ၊ နာမက်န္းမႈမ်ားကို မည္သို႕ ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ ဆိုသည္ႏွင့္ လူနာမ်ားကို မည္သို႕ ကုသမႈ ေပးရမည္ဆိုသည့္ ကုထုံးမ်ားလည္း ပါ၀င္ေနသည္။
 
ဇန္န၀ါရီ ၂၂ ရက္ေန႕အထိ စာရင္းမ်ားအရမူ ကုိရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ သစ္မွာ မူလ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ တရုတ္ႏိုင္ငံမွ စ၍ ထိုင္း၊ ဂ်ပန္ ၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ အေမရိကန္ စုစုေပါင္း ငါးႏိုင္ငံတြင္ ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ဗိုင္းရပ္စ္အသစ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း သိေကာင္းစရာ ခုနစ္ခ်က္ကို CNN မွ ဇန္န၀ါရီ ၂၂ ရက္တြင္ ယခုကဲ့သို႕ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
.
ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ဆိုတာ ဘာလဲ
.
ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ဆိုသည္မွာ တိရစၦာန္မ်ားတြင္ ေတြ႕ရသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္မ်ား စုဖြဲ႕ထားသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္ အစုအဖြဲ႕ႀကီးျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ သိပၸံပညာရွင္မ်ားက တိရစၦာန္မ်ားမွ တစ္ဆင့္ျဖစ္ပြားသည့္ ZOONOTIC ေရာဂါဟုလည္း ေခၚၾကသည္။ တိရစၦာန္မ်ားမွ လူသို႕ ကူးစက္၍ ျဖစ္ပြားလာသည့္ ေရာဂါဟု အေမရိကန္ ေရာဂါ ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ဌာန (CDC)က ေဖာ္ျပထားသည္။
.
ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္၏ လကၡဏာမ်ား
.
ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရပါက ဖ်ားနာၿပီး အသက္ရႈ လမ္းေၾကာင္းပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစသည္ ။ႏွာရည္ယိုျခင္း ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္းတို႔ ျဖစ္တတ္သလို တစ္ခါတရံ ေခါင္းကိုက္ၿပီး ဖ်ားနာမႈမ်ားလည္း ႀကဳံေတြ႕ရတတ္သည္။ အဆိုပါ ဗိုင္းရပ္စ္ ၀င္ေရာက္ၿပီးေနာက္ ရက္အနည္းငယ္ အၾကာတြင္ အဆိုပါလကၡဏာမ်ားကို ျမင္ေတြ႕ရျခင္းျဖစ္သည္။
 
အားနည္းလြန္းသည့္ ကိုယ္ခံအားစနစ္ ရွိသူမ်ားျဖစ္သည့္ သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ား အလြန္ငယ္ေသးသည့္ ကေလးငယ္မ်ားတြင္မူ ဗိုင္းရပ္စ္ ၀င္ေရာက္ရန္ လြယ္ကူၿပီး ျဖစ္လာပါကလဲ ပိုမိုျပင္းထန္သည္။ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းပိုင္းဆိုင္ရာ လကၡဏာ မ်ားျဖစ္သည့္ အဆုတ္ေရာင္ျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္းမ်ားကိုလည္း ေတြ႕ရေလ့ရွိသည္။
 
၂၀၁၂ က အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသတြင္ စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့သည့္ MERS ဗိုင္းရပ္စ္ကလည္း အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္း ပိုင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ားကို ျဖစ္ေစခဲ့ၿပီး ပိုမိုျပင္းထန္သည့္ CDC ၏ မွတ္တမ္းမ်ားအရ MERS ကူးစက္ခံခဲ့ရသည့္ လူနာ ဆယ္ဦးအနက္ ေလးဦး ေသဆုံးခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ ထို႕အတူ SARS ဟုေခၚသည့္ ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ တစ္မ်ိဳးကလည္း ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ပိုမိုျပင္းထန္သည္။ အဆိုပါ SARS ကူးစက္ခံရသည့္ ပထမဆုံးလူနာကို တရုတ္ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္း ဂြမ္ေဒါင္းျပည္နယ္တြင္ စတင္ ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ား ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ၀မ္းေလွ်ာျခင္း၊ ေမာပန္းျခင္း၊ အသက္ရႈရခက္ခဲျခင္း ၊ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္း ပိုင္းဆိုင္ရာ ေနရာမ်ားတြင္ ျပႆနာျဖစ္ျခင္း ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးျခင္း မ်ားကိုလည္း ေတြ႕ခဲ့ရသည္။ လူနာ၏ အသက္အရြယ္အရ SARS ကူးစက္ခံရသူမ်ား၏ ေသဆုံးႏႈန္းမွာ သုညမွ ငါးဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိခဲ့ၿပီး အသက္ႀကီးသူ မ်ားတြင္ အဆိုပါ ဗိုင္းရပ္စ္ ၀င္ေရာက္ရန္ပိုမိုလြယ္ကူသည္။
.
ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ဘယ္လိုပ်ံ႕သလဲ
.
တိရစၦာန္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ မႈမ်ားမွာလည္း ကူးစက္ႏိုင္သည္။ သိပၸံပညာရွင္မ်ားကမူ MERS ပ်ံ႕ႏွံ႕ခဲ့မႈတြင္ ကုလားအုပ္မ်ားမွျဖစ္ၿပီး SARS ပ်ံ႕ႏွံ႕ခဲ့မႈတြင္ ေၾကာင္ကတိုးမ်ားမွ ျဖစ္သည္ဟု သုံးသပ္ခဲ့ၾကသည္၊ ယခုကဲ့သို႕ လူမွ လူသို႕ ကူးစက္တက္သည့္ ဗိုင္းရပ္စ္ မ်ိဳးတြင္မူ ဗိုင္းရပ္စ္ ရွိၿပီးသား လူနာ ထိကိုင္ခဲ့သည့္ အရာ၀တၳဳမ်ားကို ထိမိသူမ်ားတြင္လည္း ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရဖြယ္ ရွိသည္။ ထို႕အတူ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္း၊ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ျခင္း မ်ားကလည္း ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ႏိုင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားျဖစ္သည္။ ဗိုင္းရပ္စ္ ရွိသူထိကိုင္ခဲ့သည့္ အရာ၀တၳဳမ်ားကို ကိုင္ၿပီးေနာက္ မိမိ၏ ပါးစပ္ ႏွာေခါင္း မ်က္လုံးမ်ားမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္သည္။ တစ္ခါတရံ လူနာ၏ အသုံးအေဆာင္မ်ားကို ကိုင္တြယ္မိရာမွလည္း ကူးစက္ႏိုင္သည္ဟု ဆိုသည္။
.
ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္အတြက္ ကုထုံး
.
ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္အတြက္ တိက်သည့္ ကုထုံးမရွိေသးေပ။ ကုသမႈအခ်ိန္ အမ်ားစုမွာ ေရာဂါလကၡဏာ အေပၚလိုက္၍ မူတည္ေနသည္။ CDC ၏ သုံးသပ္မႈအရမူ စိုထိုင္းမႈ ထိန္းခ်ဳပ္အခန္းႏွင့္ အေႏြးေပးမႈမ်ားက လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ ခ်ာင္းဆိုးျခင္းမ်ားကို ကုသရာတြင္ အကူအညီ ျဖစ္ေစသည္ဟု ဆိုထားသည္။ ေဖ်ာ္ေရအမ်ားအျပား ေသာက္ျခင္း ေကာင္းစြာ အနားယူျခင္းႏွင့္ လုံေလာက္စြာ အိပ္စက္ရန္တို႕လည္း လိုအပ္သည္။ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ေတြ႕ရွိပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ ျပသရန္ လိုသည္။
.
ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကို ဘယ္လိုကာကြယ္ႏိုင္သလဲ
.
ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္မ်ိဳးကြဲအသစ္ တစ္ခုျဖစ္လာသည့္ ယခု ဗိုင္းရပ္စ္ကို ကာကြယ္ႏိုင္သည့္ ေဆး၀ါးမရွိေသးေပ။ သို႕ေသာ္ MERS ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံရသည့္ လူနာမ်ားကို ကုသရာတြင္ သုံးစြဲခဲ့သည့္ ေဆး၀ါးကုထုံးမ်ားျဖင့္ စတင္ စမ္းသပ္ကုသေနၿပီျဖစ္သည္။
 
ဖ်ားနာေနသူ မ်ားႏွင့္ထိေတြ႕ၿပီး ေရာဂါကူးစက္ ခံရဖြယ္ရွိသည့္ အေျခအေနမ်ားကို ေလ်ာ႕ခ်ရန္လိုသည္။ မ်က္စိ၊ ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္တို႕ကို တတ္သမွ် မထိမိေအာင္ ႀကိဳးစားရန္လိုသည္။ လက္ကို ဆပ္ျပာျဖင့္ အနည္းဆုံးစကၠန္႕ ၂၀ ၾကာ မၾကာခဏ ေဆးေၾကာေပးရန္လိုသည္။
 
ဖ်ားနာပါက အိမ္တြင္သာေနရန္ လိုအပ္ၿပီး လူထူထပ္ေသာ ေနရာမ်ားကို ေရွာင္ရွားျခင္းႏွင့္ အျခားသူမ်ားကို မထိေတြ႕မိေအာင္ ျပဳလုပ္ရန္လိုအပ္သည္။
 
ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း ႏွာေခ်ျခင္းမ်ား ျဖစ္သည့္အခါ ႏွာေခါင္းႏွင့္ ပါးစပ္ကို ပိတ္ထားရန္ လိုသည္။
.
ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ကိုယ္၀န္သည္မ်ား
.
ကိုယ္၀န္ေဆာင္ထားသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္မူ MERSႏွင့္ SARS တို႕ကဲ့သို႕ ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္မ်ိဳးကြဲမ်ား ကူးစက္ခဲ့ရာတြင္ လြန္စြာျပင္းထန္ခဲ့သည္။ ၂၀၁၄ သုေတသနစစ္တမ္းမ်ားအရ MERS ကူးစက္ခံခဲ့ရသည့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္တစ္ဦးမွာမူ မီးဖြားႏိုင္ခဲ့သည္။ SARS ကမူ ေနမေကာင္းျဖစ္ေစျခင္းႏွင့္ ရုတ္တရက္ ကိုယ္၀န္ ပ်က္က်ေစျခင္းမ်ားကိုလည္း ျဖစ္ေစခဲ့သည္ဟု ၂၀၀၄ သုေတသနမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။
.
ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ေၾကာင္၊ေခြး အျခား တိရစၦာန္မ်ား
.
အိမ္ေမြးတိရစၦာန္မ်ားတြင္လည္း ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ႏိုင္ေခ်ရွိသည္။ ကူးစက္ခံရပါကလည္း ျပင္းထန္ဖြယ္ရွိၿပီး အသက္ဆုံးရႈံး သည္အထိ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ၂၀၁၁ သုေတသနစစ္တမ္းမ်ားအရ ေခြးႏွင့္ေၾကာင္မ်ားတြင္ Pantropic Canine ဟုေခၚသည့္ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။
 
ေၾကာင္မ်ားတြင္မူ SARS ဗိုင္းရပ္စ္လည္း ကူးစက္ႏိုင္သည္။ သို႕ေသာ္ ကူးစက္ ခံရသည့္ ေၾကာင္မ်ားမွာ ေရာဂါလကၡဏာ မ်ားမျပေပ ။ ၀မ္းေပ်ာ့ေပ်ာ့သြားျခင္း တုပ္ေကြးကဲ့သို႕ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားကို ေၾကာင္မ်ားတြင္ ေတြ႕ရေလ့ရွိသည္။ သို႕ေသာ္ ေၾကာင္မ်ားတြင္ SARS ကူးစက္ခံခဲ့ရပါက ကိုယ္တြင္း အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ပ်က္စီး သြားေစႏိုင္သည္။ အဆိုပါဗိုင္းရပ္စ္မွာ တိရစၦာန္မွ တိရစၦာန္၊ လူမွ လူ သို႕ မကူးစက္သလို အလြယ္တကူ ကူးစက္ျခင္းလဲမရွိေပ။
.
Pantropic Canine ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္မွာ ေၾကာင္ႏွင့္ေခြးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားႏုိင္ၿပီး ေခြးမ်ားကို ေသေစင္သည္အထိ ျဖစ္ေစသည္ ဟုလည္း ေလ့လာမႈစစ္တမ္းမ်ားက ေဖာ္ျပသည္။ ထိုကဲ့သို႕ ေခြးႏွင့္ေၾကာင္မ်ားတြင္ ကူးစက္ခဲ့သည့္ Pantropic Canine ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္မွာ လူမ်ားထံသို႕ ကူးစက္မႈ မရွိခဲ့ဖူးေပ။
 
The Ladies News
#Unicode
ကို်ရိုနာဗိုင်းရပ်စ်သစ် အကြောင်း သိကောင်းစရာများ
--- --- ---
တရုတ်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ဝူဟန်မြို့မှစ၍ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အမျိုးအမည်မသိ ဗိုင်းရပ်စ်မှာ ယခုအခါ တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ ပျံ့နှံ့သွားဖွယ် ရှိသည်ဆိုသည့် စိုးရိမ်မှုများ ရှိလာကြပြီဖြစ်သည်။
 
၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ က ဝူဟန်မြို့မှ ပင်လယ်စာအရောင်းဆိုင်မှ လူတစ်ဦးတွင် အဆိုပါ ဗိုင်းရပ်စ်ကို စတင်တွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်မှာ တိရစ္ဆာန် အရှင်များကိုလည်း ရောင်းချသူဖြစ်ရာ တိရစ္ဆာန်မှ လူသို့ ကူးစက်သည့် ဗိုင်းရပ်စ် ဖြစ်သည်ဟု ကနဦး ယူဆခဲ့ကြသည်။
 
အသက်ရှုလမ်းကြောင်း ပိုင်းဆိုင်ရာ ဗိုင်းရပ်စ်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် SARS ဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ဆင်တူပြီး တိရစ္ဆာန်မှ လူသို့ ကူးစက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဟောင်ကောင် တက္ကသိုလ်မှ ရောဂါဗေဒ ပိုးမွှားပညာရှင် Leo Poon က ကောက်ချက် စွဲခဲ့သည်။
 
အ‌ဆုတ်ရောင် လက္ခဏာများတွေ့ပြီး ပဋိဇီဝဆေးသုံး ကုထုံးများကိုလည်း တုံ့ပြန်မှုမရှိဟု ၎င်းကဆိုခဲ့သည်။ SARS ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံခဲ့ရသူများ၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရာ ယခု ဗိုင်းရပ်စ်အသစ်နှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်နေကြခြင်းဖြစ်ပြီး ဗိုင်းရပ်စ်က မည်မျှ အကျိုးသက်ရောက်မည် ဆိုသည်နှင့် သေဆုံးမည်ဆိုသည်ကိုလည်း ခန့်မှန်းနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။
 
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ချုပ် (WHO)ကမူ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသို့ လမ်းညွှန်မှုများ ပေးထားသည်။ အဆိုပါ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ် သစ်နှင့် ပတ်သက်၍ မည်သို့ ပြင်ဆင် ထားရမည် ၊ နာမကျန်းမှုများကို မည်သို့ စောင့်ကြည့်ရမည် ဆိုသည်နှင့် လူနာများကို မည်သို့ ကုသမှု ပေးရမည်ဆိုသည့် ကုထုံးများလည်း ပါဝင်နေသည်။
 
ဇန်နဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရမူ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ် သစ်မှာ မူလ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တရုတ်နိုင်ငံမှ စ၍ ထိုင်း၊ ဂျပန် ၊ တောင်ကိုရီးယား၊ အမေရိကန် စုစုပေါင်း ငါးနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ဗိုင်းရပ်စ်အသစ်နှင့် ပတ်သက်၍လည်း သိကောင်းစရာ ခုနစ်ချက်ကို CNN မှ ဇန်နဝါရီ ၂၂ ရက်တွင် ယခုကဲ့သို့ ဖော်ပြခဲ့သည်။
.
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဆိုတာ ဘာလဲ
.
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဆိုသည်မှာ တိရစ္ဆာန်များတွင် တွေ့ရသည့် ဗိုင်းရပ်စ်များ စုဖွဲ့ထားသည့် ဗိုင်းရပ်စ် အစုအဖွဲ့ကြီးဖြစ်သည်။ အချို့သော သိပ္ပံပညာရှင်များက တိရစ္ဆာန်များမှ တစ်ဆင့်ဖြစ်ပွားသည့် ZOONOTIC ရောဂါဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တိရစ္ဆာန်များမှ လူသို့ ကူးစက်၍ ဖြစ်ပွားလာသည့် ရောဂါဟု အမေရိကန် ရောဂါ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေး ဌာန (CDC)က ဖော်ပြထားသည်။
.
ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်၏ လက္ခဏာများ
.
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရပါက ဖျားနာပြီး အသက်ရှု လမ်းကြောင်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဖြစ်ပွားစေသည် ။နှာရည်ယိုခြင်း ချောင်းဆိုးခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သလို တစ်ခါတရံ ခေါင်းကိုက်ပြီး ဖျားနာမှုများလည်း ကြုံတွေ့ရတတ်သည်။ အဆိုပါ ဗိုင်းရပ်စ် ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ရက်အနည်းငယ် အကြာတွင် အဆိုပါလက္ခဏာများကို မြင်တွေ့ရခြင်းဖြစ်သည်။
 
အားနည်းလွန်းသည့် ကိုယ်ခံအားစနစ် ရှိသူများဖြစ်သည့် သက်ကြီးရွယ်အိုများ အလွန်ငယ်သေးသည့် ကလေးငယ်များတွင်မူ ဗိုင်းရပ်စ် ဝင်ရောက်ရန် လွယ်ကူပြီး ဖြစ်လာပါကလဲ ပိုမိုပြင်းထန်သည်။ အသက်ရှုလမ်းကြောင်းပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာ များဖြစ်သည့် အဆုတ်ရောင်ခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်းများကိုလည်း တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
 
၂၀၁၂ က အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည့် MERS ဗိုင်းရပ်စ်ကလည်း အသက်ရှုလမ်းကြောင်း ပိုင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ပိုမိုပြင်းထန်သည့် CDC ၏ မှတ်တမ်းများအရ MERS ကူးစက်ခံခဲ့ရသည့် လူနာ ဆယ်ဦးအနက် လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့အတူ SARS ဟုခေါ်သည့် ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ် တစ်မျိုးကလည်း ရောဂါလက္ခဏာများ ပိုမိုပြင်းထန်သည်။ အဆိုပါ SARS ကူးစက်ခံရသည့် ပထမဆုံးလူနာကို တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ဂွမ်ဒေါင်းပြည်နယ်တွင် စတင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး အသက်ရှုလမ်းကြောင်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ မောပန်းခြင်း၊ အသက်ရှုရခက်ခဲခြင်း ၊ အသက်ရှုလမ်းကြောင်း ပိုင်းဆိုင်ရာ နေရာများတွင် ပြဿနာဖြစ်ခြင်း ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်း များကိုလည်း တွေ့ခဲ့ရသည်။ လူနာ၏ အသက်အရွယ်အရ SARS ကူးစက်ခံရသူများ၏ သေဆုံးနှုန်းမှာ သုညမှ ငါးဆယ်ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိခဲ့ပြီး အသက်ကြီးသူ များတွင် အဆိုပါ ဗိုင်းရပ်စ် ဝင်ရောက်ရန်ပိုမိုလွယ်ကူသည်။
.
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ဘယ်လိုပျံ့သလဲ
.
တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့ မှုများမှာလည်း ကူးစက်နိုင်သည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များကမူ MERS ပျံ့နှံ့ခဲ့မှုတွင် ကုလားအုပ်များမှဖြစ်ပြီး SARS ပျံ့နှံ့ခဲ့မှုတွင် ကြောင်ကတိုးများမှ ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်၊ ယခုကဲ့သို့ လူမှ လူသို့ ကူးစက်တက်သည့် ဗိုင်းရပ်စ် မျိုးတွင်မူ ဗိုင်းရပ်စ် ရှိပြီးသား လူနာ ထိကိုင်ခဲ့သည့် အရာဝတ္ထုများကို ထိမိသူများတွင်လည်း ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရဖွယ် ရှိသည်။ ထို့အတူ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ နှာချေခြင်း၊ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ခြင်း များကလည်း ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်နိုင်သည့် နည်းလမ်းများဖြစ်သည်။ ဗိုင်းရပ်စ် ရှိသူထိကိုင်ခဲ့သည့် အရာဝတ္ထုများကို ကိုင်ပြီးနောက် မိမိ၏ ပါးစပ် နှာခေါင်း မျက်လုံးများမှတစ်ဆင့် ကူးစက်သည်။ တစ်ခါတရံ လူနာ၏ အသုံးအဆောင်များကို ကိုင်တွယ်မိရာမှလည်း ကူးစက်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။
.
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်အတွက် ကုထုံး
.
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်အတွက် တိကျသည့် ကုထုံးမရှိသေးပေ။ ကုသမှုအချိန် အများစုမှာ ရောဂါလက္ခဏာ အပေါ်လိုက်၍ မူတည်နေသည်။ CDC ၏ သုံးသပ်မှုအရမူ စိုထိုင်းမှု ထိန်းချုပ်အခန်းနှင့် အနွေးပေးမှုများက လည်ချောင်းနာခြင်း၊ ချာင်းဆိုးခြင်းများကို ကုသရာတွင် အကူအညီ ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဖျော်ရေအများအပြား သောက်ခြင်း ကောင်းစွာ အနားယူခြင်းနှင့် လုံလောက်စွာ အိပ်စက်ရန်တို့လည်း လိုအပ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများ တွေ့ရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသရန် လိုသည်။
.
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို ဘယ်လိုကာကွယ်နိုင်သလဲ
.
ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်မျိုးကွဲအသစ် တစ်ခုဖြစ်လာသည့် ယခု ဗိုင်းရပ်စ်ကို ကာကွယ်နိုင်သည့် ဆေးဝါးမရှိသေးပေ။ သို့သော် MERS ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရသည့် လူနာများကို ကုသရာတွင် သုံးစွဲခဲ့သည့် ဆေးဝါးကုထုံးများဖြင့် စတင် စမ်းသပ်ကုသနေပြီဖြစ်သည်။
 
ဖျားနာနေသူ များနှင့်ထိတွေ့ပြီး ရောဂါကူးစက် ခံရဖွယ်ရှိသည့် အခြေအနေများကို လျော့ချရန်လိုသည်။ မျက်စိ၊ နှာခေါင်း၊ ပါးစပ်တို့ကို တတ်သမျှ မထိမိအောင် ကြိုးစားရန်လိုသည်။ လက်ကို ဆပ်ပြာဖြင့် အနည်းဆုံးစက္ကန့် ၂၀ ကြာ မကြာခဏ ဆေးကြောပေးရန်လိုသည်။
 
ဖျားနာပါက အိမ်တွင်သာနေရန် လိုအပ်ပြီး လူထူထပ်သော နေရာများကို ရှောင်ရှားခြင်းနှင့် အခြားသူများကို မထိတွေ့မိအောင် ပြုလုပ်ရန်လိုအပ်သည်။
 
ချောင်းဆိုးခြင်း နှာချေခြင်းများ ဖြစ်သည့်အခါ နှာခေါင်းနှင့် ပါးစပ်ကို ပိတ်ထားရန် လိုသည်။
.
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ကိုယ်ဝန်သည်များ
.
ကိုယ်ဝန်ဆောင်ထားသည့် အမျိုးသမီးများတွင်မူ MERSနှင့် SARS တို့ကဲ့သို့ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်မျိုးကွဲများ ကူးစက်ခဲ့ရာတွင် လွန်စွာပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ သုတေသနစစ်တမ်းများအရ MERS ကူးစက်ခံခဲ့ရသည့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်တစ်ဦးမှာမူ မီးဖွားနိုင်ခဲ့သည်။ SARS ကမူ နေမကောင်းဖြစ်စေခြင်းနှင့် ရုတ်တရက် ကိုယ်ဝန် ပျက်ကျစေခြင်းများကိုလည်း ဖြစ်စေခဲ့သည်ဟု ၂၀၀၄ သုတေသနမှတ်တမ်းများအရ သိရသည်။
.
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ကြောင်၊ခွေး အခြား တိရစ္ဆာန်များ
.
အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များတွင်လည်း ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်နိုင်ချေရှိသည်။ ကူးစက်ခံရပါကလည်း ပြင်းထန်ဖွယ်ရှိပြီး အသက်ဆုံးရှုံး သည်အထိ ဖြစ်နိုင်သည်။ ၂၀၁၁ သုတေသနစစ်တမ်းများအရ ခွေးနှင့်ကြောင်များတွင် Pantropic Canine ဟုခေါ်သည့် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
 
ကြောင်များတွင်မူ SARS ဗိုင်းရပ်စ်လည်း ကူးစက်နိုင်သည်။ သို့သော် ကူးစက် ခံရသည့် ကြောင်များမှာ ရောဂါလက္ခဏာ များမပြပေ ။ ဝမ်းပျော့ပျော့သွားခြင်း တုပ်ကွေးကဲ့သို့ ရောဂါလက္ခဏာများကို ကြောင်များတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ကြောင်များတွင် SARS ကူးစက်ခံခဲ့ရပါက ကိုယ်တွင်း အစိတ်အပိုင်းများကို ပျက်စီး သွားစေနိုင်သည်။ အဆိုပါဗိုင်းရပ်စ်မှာ တိရစ္ဆာန်မှ တိရစ္ဆာန်၊ လူမှ လူ သို့ မကူးစက်သလို အလွယ်တကူ ကူးစက်ခြင်းလဲမရှိပေ။
.
Pantropic Canine ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်မှာ ကြောင်နှင့်ခွေးများတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး ခွေးများကို သေစေင်သည်အထိ ဖြစ်စေသည် ဟုလည်း လေ့လာမှုစစ်တမ်းများက ဖော်ပြသည်။ ထိုကဲ့သို့ ခွေးနှင့်ကြောင်များတွင် ကူးစက်ခဲ့သည့် Pantropic Canine ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်မှာ လူများထံသို့ ကူးစက်မှု မရှိခဲ့ဖူးပေ။
 
The Ladies News
#Unicode
 


 

 

Vote: 
No votes yet

Add new comment