Arthritis (အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။


ေရးသားသူ Phyo Wai Yan
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.
 
အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ ဆိုတာ အဆစ္အျမစ္မ်ား ေရာင္ရမ္းျခင္းျဖစ္ျပီး အဆစ္အမ်ားအျပားကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။ အျဖစ္အမ်ားဆံုး အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ ၂ မ်ိဳးမွာ အရိုးႏု၊ အရြတ္စသည္ ယုိယြင္းပ်က္စီးလာေသာ သက္ၾကီးရြယ္အိုမွာ အျဖစ္ပိုမ်ားသည့္ အဆစ္အျမစ္ ေရာင္ေရာဂါ osteoarthritis ႏွင့္ ေသြးေလးဖက္နာေရာဂါတို႔ ျဖစ္တယ္။
 
• Osteoarthritis (အရုိးအဆစ္ အစိတ္အပိုင္းမ်ား ယိုယြင္းပ်က္စီးလာေသာ အဆစ္အျမစ္ေရာင္ ေရာဂါ)
ဒီ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါဟာ အဆစ္၂ခုၾကား မွာရွိသည့္ အရိုးနုေရာင္ျခင္းျဖစ္ျပီး လွဳပ္ရွားရခက္ျခင္းႏွင့္ နာက်င္ျခင္းတို႔ကို ခံစားရေစပါတယ္။ ဆိုးရြားတဲ့ အေျခအေနမွာ အရိုးနုေတြမရွွိဘဲ အရုိးအခ်င္းခ်င္း ပြတ္တိုက္မွဳျဖစ္ျပီး အရိုးပံုပ်က္မွဳကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒီအဆစ္ေရာင္ေရာဂါကို ေတြ႕ရမ်ားသည့္ ေနရာမ်ားမွာ လက္ဆစ္၊ ေက်ာရိုးဆစ္၊ ဒူူးဆစ္၊ ေပါင္ထိပ္ရွိ အဆစ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဆစ္ေရာင္ေရာဂါဟာ သက္လတ္ပိုင္းအမ်ိဳးသားေတြမွာ ေတြ႕ရမ်ားျပီး အထူးသျဖင့္ အသက္၄၀ေက်ာ္အမ်ိဳးသားေတြမွာ ေတြ႕ရမ်ားပါတယ္။
• ေသြးေလးဖက္နာ
ေသြးေလးဘက္နာကို အသက္ ၄၀-၅၀ ႏွစ္ၾကား အမ်ိဳးသားေတြမွာ ေတြ႔ရမ်ားပါတယ္။
အရိုးရဲ႕အျပင္လႊာဟာ ပထမဆံုးေရာဂါစျဖစ္တဲ့ ေနရာျဖစ္တယ္။ ထို႔ေနာက္ ေရာင္ရမ္းျခင္းဟာ အရိုးတစ္ခုလံုးကို ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားၾကပါတယ္။ တကယ္လို႔ လူတစ္ေယာက္က ေသြးေလးဖက္နာ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါျဖစ္ေနျပီဆိုရင္ သူဟာအဆစ္ေတြ ပံုစံေျပာင္းျခင္းကို ခံစားရနုိင္ပါတယ္။ ဒါဟာ အရိုးမ်ားနွင့္ အရိုးနုမ်ားကို က်ိဳးပဲ့ေစနုိင္တယ္။ ေရာဂါျပင္းထန္လာလွ်င္ တျခားတစ္ရွဴးမ်ားနွင့္ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ထိခိုက္ေစနိုင္ပါတယ္။
 
Arthritis (အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ
 
အဆစ္ေရာင္ေရာဂါဟာ အေတာ္ေလးအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အမိ်ဳးသမီးေတြက အမ်ိဳးသားေတြထက္ ေရာဂါပိုျဖစ္ၾကတယ္။ ဒါ့အျပင္ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါက အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္တတ္ျပီး ကေလးေတြမွာေတာင္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ကေလးအဆစ္ေယာင္ေရာဂါအမ်ားစုမွာ Juvenile idiopathic arthritis (အေၾကာင္းမဲ့ ကေလး အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ) လို႔ေခၚၾကတယ္။ သို႔ေသာ္ ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့အခ်က္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါကို ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။ သိလိုေသာ အခ်က္မ်ားရွိပါက ဆရာ၀န္နွင့္ ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။
 
လကၡဏာမ်ား
Arthritis (အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ
 
အဆစ္ေရာင္ေရာဂါရဲ႔ ေတြ႕ရမ်ားသည့္ လကၡဏာမ်ားမွာ
• အဆစ္နာျခင္း၊ လွဳပ္ရွားရာတြင္ နာက်င္ျခင္း
• အဆစ္မ်ားေဖာင္းျခင္းနွင့္ ေတာင့္တင္းေနျခင္း
• အဆစ္ႏွင့္ ေဘးဘက္တ၀ိုက္တြင္ ေရာင္ရမ္းျခင္း
• အဆစ္မ်ားလွဳပ္ရွားရာတြင္ ခက္ျခင္း
• အဆစ္နားရွိ အေရျပားေရာင္ျခင္း
 
အထက္တြင္မပါရွိေသာ အခ်က္မ်ားလည္း ရွိနိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာအေၾကာင္း ထပ္မံသိရွိလိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးနုိင္ပါတယ္။
 
ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ
 
အထက္တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားခံစားရလွ်င္ သို႔မဟုတ္ သိလိုသည္မ်ားရွိလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ ျပသသင့္ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ႏွင့္ တစ္ေယာက္ တံု႔ျပန္မွဳမတူညီတတ္ၾကပါ။ သင့္အတြက္ သင့္ေလ်ာ္ေသာအေျဖရရွိရန္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးျခင္းသည္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါတယ္။
 
အေၾကာင္းရင္းမ်ား
Arthritis (အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ
 
အရြတ္မ်ားေရာင္ရမ္းေသာအခါ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါျဖစ္ေစျပီး ဆိုးရြားေစနိုင္ပါတယ္။ အရိုးနုဆိုသည္မွာ တြယ္ဆက္တစ္ရွဴးတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ျပီး သင္လွဳပ္ရွားေသာအခါ အရိုးအခ်င္းခ်င္းပြတ္တိုက္မွဳ မျဖစ္ေစေအာင္ျပဳလုပ္ေပးပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းေပၚမူတည္ျပီး အဆစ္ေရာင္ေရာဂါေတြက အမ်ိဳးအစား ကြဲျပားၾကပါတယ္။
 
အရိုးအဆစ္ေရာင္ေရာဂါသည္ သင့္အရိုးေပၚကို အုပ္ထားတဲ့ မာေၾကာျပီး ခ်ပ္ျပားပံုစံအရိုးနုေတြကို စုတ္ျပဲေစပါတယ္။ ထိုပ်က္ဆီးျခင္းေၾကာင့္ အရိုးအခ်င္းခ်င္းတိုက္ရိုက္ပြတ္တုိက္မိျပီး အဆစ္မ်ားနာျခင္းႏွင့္ လွဳပ္ရွားမွဳခက္ခဲျခင္းတို႔ကို ျဖစ္ေစနိုင္တယ္။ ဒီအရိုးနုစုတ္ျပဲျခင္းဟာ ႏွစ္အတန္ၾကာသည္အထိ ျဖစ္ေနနိုင္ျပီး အဆစ္ကို ဒဏ္ရာရျခင္းႏွင့္ ေရာဂါပိုး၀င္ျခင္းတို႔ကို ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။
 
ေသြးေလးဖက္နာေရာဂါတြင္ ကိုယ္တြင္းရွိကိုယ္ခံအားစနစ္သည္ အဆစ္မ်ားအေပၚတြင္ဖံုးအုပ္ထားေသာ အေျမွးပါးကို တိုက္ခိုက္ပါတယ္။ Synovial membrane လို႔ေခၚတဲ့ ထိုအေျမွးပါးက တုိက္ခိုက္ခံရမႈေၾကာင့္ ေရာင္ျပီးေဖာင္းလာတတ္တယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ အဆစ္အတြင္းရွိ အရိုးနုမ်ားႏွင့္ အရိုးမ်ားကုိ ပ်က္ဆီးေစနိုင္ပါတယ္။
 
Risk factors
ငါ့ဆီမွာ Arthritis (အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ
 
အဆစ္ေရာင္ေရာဂါကို ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြက အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ သင္ဟာ ျပင္းထန္ေသာလွဳပ္ရွားမွဳ တစ္ခုခုေၾကာင့္ အဆစ္တြင္ ဒဏ္ရာရဖူးပါက သက္လတ္ပိုင္းအရြယ္ေရာက္ေသာအခါ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါကို ခံစားရနုိင္ပါတယ္။ အ၀လြန္ေနတဲ့ လူေတြမွာ ၾကြက္သား၊ အဆီႏွင့္အရည္ပမာဏအမ်ားအျပားကို သယ္ေဆာင္ထားရေသာေၾကာင့္ သင့္အဆစ္ေတြေပၚဖိအားသက္ေရာက္မႈဳျဖစ္ေစျပီး အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ ရေစနုိင္ပါတယ္။
 
ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ
 
ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.
 
Arthritis (အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ
 
ေရာဂါရွာေဖြစဥ္တြင္ ဆရာ၀န္မွ ေရာင္ေနတဲ့အဆစ္နားရွိ အရည္မ်ားကို ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားသည့္ နည္းမ်ားနွင့္ စမ္းသပ္ပါလိမ့္မည္။
 
• အနိမ့္စား ဓါတ္ေရာင္ျခည္ကို သံုးျပီး အရိုးကိုၾကည့္နိုင္ပါတယ္။ X ray ဓါတ္မွန္တြင္ အရိုးနုပ်က္ဆီးမွဳ၊ အရိုးပ်က္ဆီးမွဳနွင့္ အရိုးအစေလးမ်ားကို ျမင္နုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဓါတ္မွန္တြင္ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါရဲ႔ အေစာပိုင္းအေျခအေနေတြကို မျမင္နုိင္ပါ။ ဓါတ္မွန္ကို ေရာဂါရဲ႕တိုးတက္မွဳကို ၾကည့္ရန္ သံုးနိုင္ပါတယ္။
• ခႏၶာကိုယ္တြင္းကို အေသးစိတ္ရိုက္သည့္ ကြန္ပ်ဴတာဓါတ္မွန္ (CT) သည္ အတြင္းရွိ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြကုိ ရွုေထာင့္ေပါင္းစုံမွ အပိုင္းပုိင္းျဖတ္ျပီးရိုက္ေပးကာ တိက်ေသာအေျဖေတြကို ထုတ္ေပးပါတယ္။ CT scan သည္ အရိုးနွင့္ ေဘးပတ္၀န္းက်င္ရွိ တစ္ရွဴးေတြကိုပါ ျမင္ရေစနုိင္ပါတယ္။
• သံလိုက္ ဓါတ္မွန္ ( MRI) သည္ ဓါတ္ေရာင္ျခည္နွင့္ အားေကာင္းေသာ သံလိုက္လွိဳင္း၂ခုကို ေပါင္းစပ္ထားျပီး ကိုယ္တြင္းရွိ တစ္ရွဴးေပ်ာ့မ်ားျဖစ္သည့္ အရိုးနု၊ အရြတ္မ်ားႏွင့္ တြယ္ဆက္အရြတ္မ်ားတို႔ကို အေသးစိတ္ေဖာ္ျပနုိင္ပါတယ္။
 
သင့္ေသြးႏွင့္ အဆစ္ထဲရွိအရည္မ်ားရဲ႕ ေရာင္ရမ္းျခင္းပမာဏကို စစ္ေဆးျပီး ဆရာ၀န္မွ သင့္တြင္ မည္သည့္အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကို ေကာက္ခ်က္ခ်န္ုိင္ပါတယ္။
 
Arthritis (အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ
 
အဆစ္ေရာင္ေရာဂါကို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသနုိင္ပါတယ္။ သင္ခံစားေနရတဲ့ မသက္မသာျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ေလ်ွာ့ခ်ေပးနိုင္တဲ့ နညး္ေတြလည္းရွိပါတယ္။
အရိုးအဆစ္ေရာင္ေရာဂါအတြက္ ေဆးမ်ားကို ေသာက္သံုးနိုင္ပါတယ္။
 
• အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး ။ ဒီေဆးေတြက သင့္ရဲ႕နာက်င္မွဳကို သက္သာေစေပမယ့္ ေရာင္ယမ္းမွဳကို မသက္သာေစပါ
• စတီးရြိဳက္မဟုတ္ေသာ အေရာင္က်ေဆး (ဥပမာ -ibuprofen)
• စတီးရြိဳက္ေဆးမ်ား
ျပင္းထန္ေသာ အေျခအေနတြင္ ဆရာ၀န္မွ သင့္အားခြဲစိတ္မွဳခံယူရန္ အၾကံေပးပါလိမ့္မယ္။
• အဆစ္အစားထိုးျခင္း ၊ သင့္အဆစ္အား အဆစ္အတုတစ္ခုနွင့္ အစားထိုးျခင္း
• အဆစ္မ်ားကို ေပါင္းစပ္ေစျခင္း ၊ သင့္အရိုးစြန္း၂ဖက္ကို တစ္ခုတည္းျဖစ္ေစရန္ ေပါင္းစပ္ျခင္း
• အရိုးကို ျဖတ္ျပီး ပံုစံျပန္ခ်ျခင္း
 
The Ladies News
ယခုေဆာင္းပါးကုိ The Ladies News Agency ၏ မိတ္ဖက္

hellosayarwon.com က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္မွ ကူးယူေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။

 

Vote: 
No votes yet

Add new comment