ရာသီလိုက္ ျဖစ္တတ္တဲ့ ဓာတ္မတည့္မႈေတြကိုဘယ္လို ထိန္းခ်ဳပ္မလဲ

ေရးသားသူ Wathun Myat Chal
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.
 
ဓာတ္မတည့္တဲ့ တုံ႔ျပန္မႈဆိုတာ အႏၱရာယ္မရွိတဲ့အရာေတြကို ခႏၶာကိုယ္က မွားယြင္းတိုက္ခိုက္တဲ့အခါမွာ ျဖစ္လာတဲ့အရာပါ။ က်န္းမာေနတဲ့ ခုခံအားစနစ္ဟာ က်ဴးေက်ာ္လာတဲ့ ဘက္တီးရီးယားေတြနဲ႔ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြကို တိုက္ခိုက္ပါတယ္။
 
ဓာတ္မတည့္မႈျဖစ္ပြားစဥ္ေတြမွာေတာ့ ခုခံအားစနစ္ဟာ အႏၱရာယ္မရွိတဲ့ အရာေတြ ဥပမာ – ပန္း၀တ္မႈံ သို႔မဟုတ္ မႈိေတြကို Immunoglobulin E (IgE)လို႔ေခၚတဲ့ အထူးအဆင့္ antibody (special class of antibody) ေတြကို ထုတ္လႊတ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ တုိက္ခိုက္ပါေတာ့တယ္။
 
အပင္မွထြက္ေသာ ၀တ္မႈန္ (Plant Pollen)
 
Ragweed နဲ႔ အျခားေသာ ေပါင္းပင္ေတြ ဥပမာ – Curly dock, Lambs quarters, pigweed, plantain, sheep sorrel နဲ႔ sagebrush ေတြဟာ ၀တ္မႈန္နဲ႔ ဓာတ္မတည့္ျခင္းေတြ အဓိကျဖစ္ေစတဲ့ အရာေတြပါပဲ။
Ragweed ရာသီကေတာ့ ၾသဂုတ္လကေန ႏို၀င္ဘာလထိျဖစ္ေပမယ့္ ၀တ္မႈန္အဆင့္ကေတာ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲဆိုရင္ စက္တင္ဘာလလယ္ေလာက္မွာ အျမင့္ဆံုးပါပဲ။ ၀တ္မႈန္ေတြဟာ အေရအတြက္အရဆိုရင္ နံနက္ခင္းပိုင္းေတြနဲ႔ ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႕ျပီးေလတိုက္တဲ့ေန႔ေတြမွာ အမ်ားဆံုးပါပဲ။
 
ကာကြယ္ရမည့္နည္းလမ္း
 
• နံနက္ ၅နာရီနဲ႔ ၁၀နာရီၾကားမွာ အိမ္တြင္းမွာပဲေနပါ။ အျပင္ထြက္ရမယ့္ကိစၥေတြကို မြန္းလြဲပိုင္းဒါမွမဟုတ္ မိုးသည္းသည္းရြာျပီး ၀တ္မႈန္ေတြနည္းတဲ့အခ်ိန္ကို ေရႊ႕လုိက္ပါ။
• ၀တ္မႈန္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႕တာနည္းဖို႔ အိမ္က ျပဴတင္းေပါက္တံခါးေတြ၊ ကားမွန္တံခါးေတြကို ပိတ္ထားပါ။ ေလေအေပးစက္ေတြနဲ႔ ေအးေအာင္လုပ္ပါ။ ျပဴတင္းေပါက္ဖြင့္တာ ဒါမွမဟုတ္ ပန္ကာသံုးတာမ်ိဳး ေရွာင္ပါ။
• အ၀တ္ေတြကိုအျပင္မွာ မလွမ္းဘဲ အ၀တ္ေျခာက္စက္သံုးျပီး ၀တ္မႈန္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ျခင္းကိုေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
 
ျမက္ (Grass Pollen)
 
ဒါေတြကေတာ့ ေဒသအလုိက္ျဖစ္ႏုိင္သလို ရာသီအလုိက္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ပမာဏဟာ အပူခ်ိန္၊ အခ်ိန္နဲ႔ မိုးအေျခအေနေပၚ မူတည္ပါတယ္။ ေျမာက္အေမရိကရဲ႕ ၁၂၀၀ေသာ ျမက္အမ်ိဳးအစားေတြကသာ ဓာတ္မတည့္မႈကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေတြကေတာ့
• ဘာျမဴဒါျမက္
• ဂၽြန္ဆင္ျမက္
• Kentucky bluegrass
• Sweet vernal grass
• Timothy grass
• Orchard grass
 
ကာကြယ္ရမည့္နည္းလမ္း
• နံနက္ ၅နာရီနဲ႔ ၁၀နာရီၾကားမွာ အိမ္တြင္းမွာပဲေနပါ။ အျပင္ထြက္ရမယ့္ကိစၥေတြကို မြန္းလြဲပိုင္းဒါမွမဟုတ္ မိုးသည္းသည္းရြာျပီး ၀တ္မႈန္ေတြနည္းတဲ့အခ်ိန္ကို ေရႊ႕လုိက္ပါ။
• ၀တ္မႈန္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႕တာနည္းဖို႔ အိမ္က ျပဴတင္းေပါက္တံခါးေတြ၊ ကားမွန္တံခါးေတြကို ပိတ္ထားပါ။ ေလေအေပးစက္ေတြနဲ႔ ေအးေအာင္လုပ္ပါ။ ျပဴတင္းေပါက္ဖြင့္တာ ဒါမွမဟုတ္ ပန္ကာသံုးတာမ်ိဳး ေရွာင္ပါ။
• အ၀တ္ေတြကိုအျပင္မွာ မလွမ္းဘဲ အ၀တ္ေျခာက္စက္သံုးျပီး ၀တ္မႈန္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ျခင္းကိုေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
• သင့္ျမက္ခင္းကို အျခားသူတစ္ေယာက္ကို ရိတ္ခိုင္းပါ။ သင္ကိုယ္တိုင္ရိတ္မယ္ဆိုရင္ မ်က္ႏွာဖံုးတပ္ပါ။ (ႏွာေခါင္းစည္း၊ မ်က္ႏွာစည္း၊ mask အစရွိသျဖင့္)
 
သစ္ပင္မွ ၀တ္မႈန္ (Tree Pollen)
သစ္ပင္ေတြဟာ ၀တ္မႈန္ေတြကို အေစာဆံုးထုတ္ေပးတတ္ပါတယ္။ ေတာင္ဘက္မွာဆိုရင္ အေစာဆံုး ဇန္နဝါရီလနဲ႔ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္မွာဆိုရင္ ေနာက္အက်ဆံုး ေမနဲ႔ ဇြန္လေတြမွာ ထုတ္ေပးတတ္ပါတယ္။ သူတို႔ေတြဟာ ပမာဏကို အမ်ားၾကီးထုတ္ေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ မိုင္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပန္႔လြင့္ႏိုင္ပါတယ္။
သစ္ပင္အမ်ိဳးအစား ၁၀၀ေအာက္ကပဲ ဓာတ္မတည့္မႈေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တာပါ။ ဓာတ္မတည့္မႈ အျဖစ္အမ်ားဆံုး သစ္ပင္ကေတာ့ ၀က္သစ္ခ်ပင္ပါပဲ။ အျခားအပင္ေတြကေတာ့ catalpa, elm, hickory, သဖန္းပင္နဲ႔ သစ္ခ်သီးပင္တို႔ပါပဲ။
 
ကာကြယ္ရမည့္ နည္းလမ္း
• အထက္မွာေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ နည္းလမ္းေတြအတိုင္း တစ္ေန႔တာရဲ႕ အခ်ိန္ေတြ၊ ျပဴတင္းေပါက္ပိတ္တာေတြနဲ႔ အ၀တ္ေျခာက္စက္သံုးတာေတြ စတာေတြကို လိုက္နာပါ။
• ဓာတ္မတည့္မႈေတြ မဆိုးရြားေစတဲ့ အပင္မ်ိဳးစိတ္ေတြကေတာ့ စကၠဴပန္းပင္ (crape myrtle) Dogwood, သဖန္းသီး၊ ထင္းရွဴး၊ ထန္းပင္၊ သစ္ေတာ္သီး၊ ဆီးသီး၊ redbud နဲ႔ redwood trees သို႔မဟုတ္ female cultivars of ash, box elder, cottonwood, ေမပယ္လ္၊ ထန္းပင္၊ ေပါ့ပလာပင္ သို႔မဟုတ္ မိုးမခပင္ စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။
 
ရာသီအလိုက္ျဖစ္တတ္တဲ့ ဓာတ္မတည့္မႈမ်ား : အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ရံုပဲလား ဒါမွမဟုတ္ က်န္းမာေရးအတြက္ တကယ္ပဲ ထိခိုက္ေစတာလား
 
လူအမ်ားစုအတြက္ေတာ့ ပန္း၀တ္မႈန္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ဖ်ားနာျခင္း (hay fever ) ဟာ ရာသီအလိုက္ျဖစ္တတ္ၾကတာမ်ိဳးပါပဲ။ ဒါဟာ ရက္သတၱပတ္ အနည္းငယ္ေလာက္ ခံစားရတတ္ျပီး တစ္ႏွစ္မွာမွ တစ္ခါ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ခါေလာက္သာ ျဖစ္တတ္တာပါ။
 
ဒါေပမဲ့ တျခားသူေတြအတြက္ေတာ့ ဒီလို ဓာတ္မတည့္မႈမ်ိဳးဟာ ပိုျပီးျပင္းထန္တဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြကိုေတာင္ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ- ထိပ္ကပ္နာနဲ႔ ရင္ၾကပ္လို ေရာဂါမ်ိဳးေပါ့။
ထိပ္ကပ္နာဟာ အျဖစ္အမ်ားဆံုး နာတာရွည္ေရာဂါတစ္ခုအျဖစ္ မွတ္တမ္း၀င္ထားျပီး ဒါအတြက္ တစ္ႏွစ္ကို ေဒၚလာ ၆ဘီလီယံနီးပါး ကုန္က်ေနပါတယ္။ ဒါဟာ ႏွာေခါင္းေနာက္မွာရွိတဲ့ လိုဏ္ ၄စံုမွာ ပိုး၀င္ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ေရာင္ယမ္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္လာရတာပါ။
 
ဒီထဲမွာ ပိတ္ဆို႔ျခင္းဟာ မ်က္လံုးေတြ၊ ႏွာေခါင္းတစ္၀ိုက္နဲ႔ သြားအေပၚဘက္မွာရွိတဲ့ ပါးေတြကိုပါ ဖိအားသက္ေရာက္ေစျပီး နာက်င္ေစပါတယ္။ နာတာရွည္ ထိပ္ကပ္နာဟာ ဆက္တိုက္ေရာင္ယမ္းျခင္းေတြ (persistent inflammation) ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနျပီး ကုသဖို႔ ခက္ခဲေလ့ရွိပါတယ္။
 
hay fever မၾကာခဏျဖစ္ျခင္းဟာ နာတာရွည္ထိပ္ကပ္နာျဖစ္ႏုိင္ေခ်ကို တိုးျမွင့္ေစပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ နာတာရွည္ထိပ္ကပ္နာျဖစ္ေနသူေတြရဲ႕ တစ္၀က္ေလာက္ကသာ ဓာတ္မတည့္မႈ ျဖစ္ႏိုင္တာပါ။
ရင္ၾကပ္ေရာဂါဟာ ေလလမ္းေၾကာင္းေတြကို ပိတ္ဆို႔ေစတဲ့ ဒါမွမဟုတ္ က်ဥ္းေျမာင္းသြားေစတဲ့ အဆုတ္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးပါ။ သူကေတာ့ အသက္ရွဴၾကပ္ျခင္း၊ အသက္ရွဴမ၀ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း နဲ႔ အျခားေသာ အသက္ရွဴျခင္းဆိုင္ရာ အခက္အခဲေတြျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။
 
ရင္ၾကပ္ျခင္းဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္သလို ေလေအးခံျခင္း၊ ေလ့က်င့္ခန္း၊ စိတ္ေသာက၊ ဓာတ္မတည့္ျခင္းနဲ႔ အျခားေသာ အေၾကာင္းရင္းေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ရင္ၾကပ္ရွိတဲ့သူ ၈၀%မွာ ဓာတ္မတည့္တာေတြရွိတတ္ေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ဘယ္ဓာတ္မတည့္မႈက အသက္ရွဴျခင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြကို ျဖစ္ေစတယ္ဆိုတာ မသိရပါဘူး။
 
ဒါေပမဲ့ အခ်ိဳ႕ေသာသူေတြက ဓာတ္မတည့္မႈေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ရင္ၾကပ္ေရာဂါလို႔ သတ္မွတ္တာခံရျပီး ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီျပႆနာက အေျခခံအားျဖင့္ ဓာတ္မတည့္မႈျဖစ္ေစတဲ့ ပစၥည္းတစ္ခု သို႔မဟုတ္ ပိုတဲ့ မ်ိဳးစိတ္ေတြကို ခုခံအားက တုံ႔ျပန္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာပါ။
 
ျပႆနာအမ်ားစုမွာေတာ့ ဓာတ္မတည့္မႈျဖစ္ေစတဲ့ တရားခံေတြက အိမ္ထဲမွာေတြ႕ရေလ့ရွိတဲ့ အရာေတြပါ။ ဥပမာအားျဖင့္ အိမ္ေမြးတိရစၦာန္ေတြ၊ ဖုန္မႈန္႔ေတြ၊ ပိုးဟပ္ေတြနဲ႔ မႈိေတြေၾကာင့္ပါပဲ။ ၀တ္မႈန္ေတြနဲ႔ မႈိေတြတိုးလာျခင္းဟာ ရင္ၾကပ္ေရာဂါကို ပိုဆိုးေစျခင္းနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။
 
The Ladies News
ယခုေဆာင္းပါးကုိ The Ladies News Agency ၏ မိတ္ဖက္

hellosayarwon.com က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္မွ ကူးယူေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။
 

 

Vote: 
No votes yet

Add new comment